سید محمد عنبری-مدیر تامین مالی معاونت اقتصادی شهرداری مشهد

لزوم استفاده از صکوک اجاره در تامین مالی شهرداری

صکوک اجاره ابزاری قانونی، مقبول و کاراست که امکان به‌کارگیری آن در ایران فراهم است؛ هر چند احتیاج به فراهم کردن زیرساخت‌هایی دارد. بنابراین شهرداری‏‌ها می‌توانند با یک برنامه‌ریزی مناسب و با زمینه سازی برای استفاده از این ابزار جدید مالی، گام مهمی در اجرای پروژه‏‌های شهری بردارند.

نحوه تأمین مالی یکی از مباحث مهم اقتصاد مالی است و شهرداری‏‌ها با توجه به ضرورت ذاتی خود جهت مدیریت، توسعه و رشد شهری نیاز به تامین مالی و جذب نقدینگی دارند؛ لذا به روزآوری و پیشرو بودن شهرداری‌ها در بهره‌گیری از ظرفیت‌های بازار سرمایه کشور از اهمیت بسزایی برخوردار است. مسیر توسعه شهرها باعث افزایش مسئولیت دولت‌ها و شهرداری‌ها برای تامین مالی خدمات و زیر ساخت‌های شهری شده است.

صکوک اجاره ابزار نوینی است که در کشورهای اسلامی به جای اوراق قرضه به کار گرفته می‌شود. می‌توان صکوک را اوراق بهادار مبتنی بر دارایی، با درآمد ثابت یا متغیر، قابل معامله در بازار ثانویه و مبتنی بر اصول شریعت دانست. صکوک به عنوان اوراق بهادار با پشتوانه مالی تعریف می‌شود که باید خود دارای ارزش باشد و نمی‌تواند براساس فعالیت‌های سفته بازی و سوداگرانه و در واقع فعالیت‌هایی که بدون خلق ارزش و کار صورت می‌گیرند، سودآوری داشته باشد.

صکوک اجاره به لحاظ اقتصادی، ابزار کارآمدی برای تامین مالی پروژه های شهری است. ضمن ارایه ی مدلهای عملیاتی صکوک اجاره، نشان میدهد که این اوراق از لحاظ اقتصادی ابزاری مناسب برای تامین مالی می باشد و شهرداری ها با کمک این ابزار می توانند منابع مالی مناسبی جهت اجرای پروژه های عمرانی و زیرساختی بدست آورند.

صکوک اجاره ابزاری قانونی، مقبول و کاراست که امکان به‌کارگیری آن در ایران فراهم است؛ هر چند احتیاج به فراهم کردن زیرساخت‌هایی دارد. بنابراین شهرداری‏‌ها می‌توانند با یک برنامه‌ریزی مناسب و با زمینه سازی برای استفاده از این ابزار جدید مالی، گام مهمی در اجرای پروژه‏‌های شهری بردارند. همچنین استفاده از این ابزار جدید مالی می‌تواند برطرف‌کننده بسیاری از مشکلات مربوط به تأمین مالی پروژه‌های شهری باشد که همه این موارد از وظایف ذاتی شهرداری‏ها برای نیل به زیباسازی، ارائه خدمات بهتر شهری و توسعه شهری است.

از جمله مزایای این شیوه برای تامین مالی شهرداری‌ها را می‌توان به محدودیت نداشتن در مصرف وجوه حاصل شده، تحقق بودجه‌ریزی عملیاتی، سهل الوصول بودن، جذب سرمایه‌های خرد و نیاز نداشتن به طی کردن مراحل پیچیده اداری مانند اوراق مشارکت نام برد. همچنین در این شیوه، تامین مالی ماهیت و شائبه ربوی بودن پرداخت سود ثابت به سرمایه‌گذاری‌ها از بین رفته و شهرداری از املاک و ساختمان‌های موجود خود که جزو املاک مرده شهرداری از نظر سود سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود، استفاده خواهد کرد و با به‌کارگیری این شیوه با کسب سرمایه از محل این مستغلات، منابع مالی جدید برای اجرای سریع‌تر پروژه‌های شهری فراهم خواهد شد.

در صکوک اجاره، مساله اول تعیین دارایی موضوع انتشار است. داراییهای شهرداریها را میتوان به سه دسته کلی اراضی و ابنیه با کاربری انتفاعی،اراضی و ابنیه با کاربری خدماتی و اموال منقول شهرداریها نظیر کارخانه ها، ماشین آلات، وسایل نقلیه عمومی و … تقسیم کرد. براساس دستورالعمل انتشار اوراق اجاره ، زمین، ساختمان و تأسیسات، ماشین آلات و تجهیزات و وسایل حمل و نقل، چهار دسته دارایی قابل قبول برای انتشار اوراق اجاره هستند که باید از شرایط عمومی زیر برخوردار باشند:

۱.به کارگیری آن در فعالیت بانی (شهرداری)، منجر به ایجاد جریانهای نقدی شده یا از خروج وجوه نقد جلوگیری کند.

۲.محدودیت یا منع قانونی، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی، منافع و حقوق ناشی از آن وجود نداشته باشد.

۳ .تصرف و اعمال حقوق مالکیت در آن برای نهاد واسط دارای هیچگونه محدودیتی نباشد.

۴ .مالکیت آن به صورت مشاع نباشد.

۵. انتقال مالکیت امکان واگذاری به غیر را داشته باشد.

۶.تا زمان انتقال مالکیت دارایی به ناشر، دارایی از پوشش بیمه ای مناسب و کافی برخوردار باشد.

برچسب ها:

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *