1397-8-1

آمار مصرف بنزین در تضاد با مصرف واقعی داخلی

میزان مصرف در کشوری مانند ترکیه که جمعیّت و سرانه وسایل نقلیه اش تقریباً به اندازه ایران است، از طرفی توان مالی مردمش بیشتر بوده و اندازه جاده هایش بیش از دو برابر ایران است،

 

وقتی شواهد گوناگون مانند جمعیّت، طول شبکه جاده¬ای، تولید ناخالص داخلی و سرانه تعداد وسیله نقلیه موتوری را برای کشورهای مختلف مقایسه می¬کنیم؛ شاهد مصرف بنزین بالای ایران نسبت به سایر کشورها هستیم. سوال اساسی این است که این اختلاف زیاد ناشی از چیست؟ چگونه می¬شود که میزان مصرف در کشوری مانند ترکیه که جمعیّت و سرانه وسایل نقلیه¬اش تقریباً به اندازه ایران است، از طرفی توان مالی مردمش بیشتر بوده و اندازه جاده¬هایش بیش از دو برابر ایران است، میزان مصرف بنزینش یک دهم ایران باشد؟ آنچه که پس از بررسی موارد می¬توان بیان کرد این است که میزان مصرف بنزین بسیار بیشتر از مصرف داخلی کشور است و سهم قابل توجّهی از مصرف بنزین در کشور به صورت قاچاق از کشور خارج می-شود. نکته قابل توجه در خصوص قاچاق بنزین از ایران این است که حجم قاچاق با توجّه به برآوردهای صورت گرفته به گونه¬ای است که امکان صورت گرفتن آن به وسیله افراد مرزنشین و به صورت انفرادی امکان¬پذیر نیست و به نظر قاچاق بنزین باید یک قاچاق ساختارمند و سیستمی باشد. 

 

لذا بررسی دقیق این موضوع در بازه  فعلی و تبیین عوامل اصلی تاثیرگذار بر بالا بودن میزان مصرف بنزین در کشورمان امری ضروری و مهم به نظر می¬رسد؛ در اقتصاد ایران همواره مدیریت غلط ارزهای بدست آمده از صادرات مواد خام از جمله نفت سبب شده در دوران رونق صادرات نفتی و وفور ارز دریافتی، نر خ  ارز اسمی ثابت نگه داشته شده و همزمان با افزایش نسبی تورم داخلی نسبت به تورم خارجی نرخ ارز واقعی کاهش یابد که این عامل با ضربه زدن به ساختار تولید داخلی و غیر رقابتی کردن بخش های قابل مبادله و افزایش بازدهی در بخش های غیر قابل مبادله از طریق ایجاد بیماری هلندی همراه بوده است. هم¬چنین در دوره¬های رکود درآمدهای نفتی (چه به لحاظ کاهش قیمت و چه کاهش مقدار فروش) بدلیل کاهش ذخایر ارزی قابل حصول، فنر شکاف ارزش واقعی ارز به نسبت پول داخلی باز شده و عامل ایجاد نوسان شدید و ضربه به تولید از مسیر افزایش هزینه تامین کانال¬های واسطه¬ای و سرمایه¬ای و در نتیجه کاهش قدرت خرید تولید شده و مصرف داخلی را با تورم ناشی از واردات و تورم هزینه تولید مواجه کرده است.

از این بررسی اهمیّت وجود دو نهاد در اقتصاد ایران آشکار می¬شود؛ اول وجود صندوق ذخیره ارزی و الزام  قانونی به استفاده از آن برای مدیریت ارز در دوران رونق و رکود می¬تواند تولیدکنندگان را از آسیب¬های  ناشی از نوسانات نرخ ارز محفوظ نگه دارد. دوم وجود یک نظام حزبی باعث می¬شود روسای جمهور به عنوان نماینده واقعی و قطعی یک حزب مشخص در راستای اهداف حزبی تصمیم¬گیری کنند، بنابراین در هر دو دوره ریاست جمهوری سیاست ثابتی را در پیش بگیرند. 

 

برچسب ها: