گزارش 1399-04-14

مدیریت پارک های عمومی از طریق مشارکت عمومی خصوصی

طبق آمار سال 1397 ارائه شده توسط سازمان پار کها و فضای سبز شهرداری مشهد، در کلانشهر مشهد 628 پارک عمومی به مساحت 16.6 میلیون متر مربع وجود دارد به طوریکه سرانه پارک برای هر نفر، حدود 5.3 مترمربع است که در افق 1404 برنامه شهرداری این میزان باید افزایش پیدا کند

پیشگفتار
فضاهای سبز در شهرها به منظور زیباسازی، تولید ا کسیژن، تصفیه هوا، جذب ذرات معلق هوا )در نتیجه کاهش آلودگی هوا(،تلطیف و خنک سازی هوا، ایجاد فرصت برای تعامات اجتماعی، کنترل سیلابها، کاهش مصرف انرژی و در نهایت پوشش مناظر ناخوشایند شهری ایجاد میشوند. این دسته از فضاهای شهری، کارکردها و خدمات متنوعی را به کاربران شهری ارائه می کند که میتوان به افزایش و رواج فعالیتهای فیزیکی، تفریح و تفرج، توسعه فضاهای اجتماعی و خدمات اقتصادی اشاره کرد. افزون بر این مدیریت شهری با هدف دستیابی به شهری سرسبز با رعایت استانداردهای زیست محیطی می کوشد تا در کنار ارتقاء کمیت و کیفیت زیست شهری و مدیریت و بهره برداری بهینه و همه جانبه از این فضاهای شهری به سمت توسعه پایدار محیط زیست گام بردارد. از سوی دیگر احداث و هزینه های مربوط به نگهداری از پارکها بار سنگینی را به شهرداری ها
تحمیل می کنند و کارکردهای مختلف پارک ها را با کاهش سطح خدمات و ایجاد شرایط نا به سامان نگهداری از محوطه، تحت تاثیر قرار می دهند.
از سویی دیگر پیرو قانون بودجه سال ۱۳۶۲ که بر استقلال مالی و درآمدی شهردار یها تأ کید داشت، کم کهای دولت به شهردار یهارا نیز به طور چشمگیری کاهش داد و مشکل شهردار یها را در این زمینه دو چندان کرد. این وضعیت سبب شد که شهردار یها به فکر استفاده از رو شهای جدیدی برای تأمین منابع مالی خود بیفتند.
از طرفی یکی از ابعاد توسعه منظر پایدار شهری، مدیریت هزینه ها و تامین هزینه های مربوط به احداث و نگهداری از پارک ها در مقیاسه های مختلف شهری است که این امر مستلزم اتخاذ رویکردهای نوین در تمام مراحل طراحی، احداث، نگهداری و مدیریت پارک ها است. باز تعریف و بررسی شاخص های اقتصادی فضاهای سبز شهری، شناسایی فرصت های درآمدزایی از طریق ایجاد کاربری های انتفاعی و بهره گیری
از روش های نوین مدیریت فضاهای سبز از جمله راهکارهایی است که متولیان این امر میتوانند از آن بهره گیرند.
باتوجه به ظرفیت مناسب بخش خصوصی در حوزه های مختلف شهری، شهرداری ها وارد سرفصل جدیدی از انواع مشارکت با عنوان مشارکت عموم ی خصوصی شدند )به عبارتی دیگر مشارکت با بخش خصوصی در ارائه خدمات عمومی(. هزینه های بالای احداث و نگهداری پارک ها از یک سو و فرصت های سرمایه گذاری موجود در این فضاها از سویی دیگر، زمینه را برای ورود شهرداری ها فراهم کرده که به توسعه و تجهیز این بخش از فضاهای شهری منجر خواهد شد.
طبق آمار سال ۱۳۹۷ ارائه شده توسط سازمان پار کها و فضای سبز شهرداری مشهد، در کلانشهر مشهد ۶۲۸ پارک عمومی به مساحت ۱۶.۶ میلیون متر مربع وجود دارد به طوریکه سرانه پارک برای هر نفر، حدود ۵.۳ مترمربع است که در افق ۱۴۰۴ برنامه شهرداری این میزان باید افزایش پیدا کند و تحقق این امر در گرو تأمین منابع مالی گسترده است. از طرفی براساس بودجه ۱۳۹۸ مصوب شهرداری مشهد، ۲۵۰ میلیارد تومان ) ۶ درصد از هزین ههای عمرانی و توسع های شهرداری مشهد( برای احداث پارک و کمربند سبز در نظر گرفته شده است و همچنین مبلغ ۲۶۳ میلیارد تومان) ۱۶ درصد از هزین ههای جاری شهرداری مشهد( برای نگهداری فضای سبز و پار کها مصوب شده است.
امروزه نگهداری فضای سبز و پار کهای تحت اداره شهردار یها معمولاً از نوعی تعارض در منافع متأثرند، چرا که شهرداری ها عاوه بر نظارت به ارائه خدمات نیز موظف هستند. با تفکیک این کارکردها از یکدیگر، می توان زمینه را برای ورود بخش خصوصی به منظور بهبود ارائه خدمات فراهم کرد. در نهایت با توجه به لزوم افزاش سرانه های فضای سبز عمومی و توسعه خدمات تفریح و فراغت در سطح شهرها، بررس ی و تعریف مدل های اجرایی بیش از پیش ضرورت میباید. در این میان وظیفه مدیریت شهری تدوین و تنظیم فرآیندها، قانون و مقررات مربوطه و نظارت بر اجرای قراردادهای مشارکت است.
معاونت اقتصادی شهرداری مشهد باتوجه به ضرورت بهره گیری از روش های نوین تامین منابع مالی از جمله مشارکت عمومی خصوصی، گزارش “مدیریت پار کهای عمومی از طریق مشارکت عموم یخصوصی” را ترجمه و منتشر کرده است.
پردیس پاکان
کارشناس اداره سرمایه گذاری های غیر ساختمانی

 

دانلود متن کامل مقاله

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *